BANK SOALAN  BORANG PERTANYAAN

CARIAN SOAL JAWAB AGAMA

Soal jawab agama adalah merupakan perkhidmatan yang disediakan oleh Jabatan Mufti Negeri Selangor bagi menjawab pertanyaan tentang sesuatu isu dan permasalahan yang diajukan oleh pelanggan berkaitan dengan hukum syarak. Setiap soalan dan jawapan yang telah dikemaskini akan dihimpunkan di sini mengikut kategori yang telah ditetapkan untuk dijadikan rujukan dan panduan kepada masyarakat umum.


Kategori Subjek : MUNAKAHAT

message user image

  Soalan

ASSALAMUALAIKUM WARAHMATULLAHI WABARAKATUH.

Saya ingin mengemukakan satu pertanyaan berbentuk contoh situasi. Ia tidak berkaitan dengan sesiapa, termasuk diri saya sendiri.

Seorang anak, setelah dewasa, mengetahui bahawa dirinya merupakan anak tidak sah taraf, iaitu hasil hubungan ibunya dengan seorang lelaki (A) tanpa sebarang pernikahan yang sah. Anak tersebut bukan hasil perkahwinan ibunya dengan suaminya (B). Namun pada ketika itu, ibu dan suami (B) adalah sah bergelar suami isteri.

Walau bagaimanapun, sejak kecil anak tersebut telah dibintikan kepada lelaki (B), iaitu suami kepada ibunya, serta dibesarkan, dijaga dan ditanggung sepenuhnya oleh (B) seperti anak kandung sendiri.

Apabila anak tersebut ingin melangsungkan perkahwinan, beberapa persoalan timbul, antaranya:

  1. Apakah status bin/binti anak tersebut semasa perkahwinan?
  2. Siapakah yang layak menjadi wali nikah bagi anak tersebut?
  3. Adakah perlu dibuat pembetulan maklumat atau pengesahan tertentu di Pejabat Agama atau Mahkamah Syariah?
  4. Jika lelaki (B) bukan ayah kandung, adakah dia boleh bertindak sebagai wali nikah?
  5. Apakah prosedur yang perlu diambil bagi memastikan pernikahan sah dari sudut syarak dan undang-undang?
  6. Apakah peranan wali hakim dalam situasi ini, jika berkaitan?
  7. Adakah terdapat kesan terhadap status nasab, mahram dan waris yang perlu difahami sebelum perkahwinan dilangsungkan?

Namun begitu, terdapat seorang adik lelaki yang juga merupakan hasil hubungan dengan lelaki (A), tetapi telah dibinkan kepada lelaki (B). Persoalannya, adakah adik lelaki tersebut boleh menjadi wali nikah?

Mohon tunjuk ajar dan panduan agar perkara ini dapat diselesaikan dengan segera serta dilaksanakan dengan sebaiknya tanpa membuka atau menjejaskan aib kedua-dua ibu bapa, selaras dengan tuntutan syarak dan peruntukan undang-undang yang berkuat kuasa.

Sekian, terima kasih.


message user image

Jawapan  

وعليكم السلام ورحمة الله وبركاته

الحمدلله رب العالمين والصلاة والسلام على أشرف الأنبياء والمرسلين وعلى اله وأصحابه أجمعين أما بعد

Menjawab pertanyaan puan: isu ini mempunyai satu perincian penting dalam fiqh yang disebut sebagai “al-walad lil-firasy” (anak dinasabkan kepada pemilik tempat tidur/perkahwinan). 

Kaedah ini berasal daripada hadis Nabi SAW, hadis daripada Aisyah R.A, bahawa Rasulullah SWT bersabda :

الۡوَلَدُ لِلۡفِرَاشِ، وَلِلۡعَاهِرِ الۡحَجَرُ

Maksudnya: Anak itu dinasabkan kepada pemilik firasy (suami), manakala bagi penzina hanyalah kehampaan (tidak mendapat nasab anak). (Riwayat Bukhari dan Muslim)

Perkataan الفراش dalam hadis ini merujuk kepada hubungan perkahwinan yang sah. Maksud kaedah tersebut ialah:

  • apabila seorang wanita yang berada dalam perkahwinan sah melahirkan anak,
  • maka hukum asalnya anak itu dinasabkan kepada suaminya,
  • selagi tiada penafian yang sah menurut syarak seperti li‘an atau bukti yang menafikan nasab.

Oleh itu, dalam situasi yang puan nyatakan di atas, status nasab anak tersebut sebenarnya sangat bergantung kepada:

  • tempoh kelahiran anak,
  • status perkahwinan ibu ketika mengandung dan melahirkan,
  • sama ada suami (B) pernah menafikan nasab,
  • dan sama ada telah wujud sebarang keputusan Mahkamah Syariah mengenai status anak tersebut.

Jika sejak awal anak tersebut didaftarkan sebagai anak kepada suami (B), dibinkan kepadanya, dan tiada penafian dibuat, maka dari sudut undang-undang keluarga Islam di Malaysia, kemungkinan besar anak itu masih dianggap sah bernasab kepada (B) sehingga diputuskan sebaliknya oleh Mahkamah Syariah. Sebab itu, isu ini tidak boleh diputuskan hanya berdasarkan pengakuan peribadi atau cerita keluarga semata-mata tanpa pengesahan pihak berautoriti.

Dan pertanyaan puan nombor 2,3,4,5,6 dan 7 adalah berkait rapat dengan pengesahan status anak itu oleh pihak yang berautoriti. Penentuan wali juga bergantung kepada status nasab yang diiktiraf syarak dan undang-undang. 

Dalam proses ini, Islam sangat menekankan penjagaan maruah dan larangan membuka aib yang telah berlalu tanpa keperluan. Langkah terbaik yang boleh diambil ialah:

  • mendapatkan nasihat terus daripada Pegawai Syariah atau Mahkamah Syariah secara tertutup,
  • membawa dokumen berkaitan sahaja,
  • tidak menyebarkan kisah keluarga kepada orang ramai,
  • dan fokus kepada memastikan kedudukan status anak tersebut serta memastikan akad nikah berlangsung secara sah.

Dalam banyak keadaan, pihak Mahkamah dan Pejabat Agama Islam Daerah mempunyai prosedur tertutup bagi isu sensitif seperti nasab dan wali.

Kesimpulannya, persoalan utama dalam situasi ini ialah sama ada nasab kepada suami ibu (B) masih dianggap sah di sisi syarak dan undang-undang atau telah terbatal melalui penafian/pengesahan mahkamah. Penentuan itu akan memberi kesan langsung kepada :

  • status bin/binti,
  • kelayakan wali,
  • hak waris,
  • hubungan mahram,
  • dan kesahan akad nikah.

Oleh itu, jalan paling selamat ialah mendapatkan pengesahan rasmi daripada Mahkamah Syariah atau Pejabat Agama Islam Daerah sebelum pernikahan dilangsungkan, khususnya apabila timbul keraguan serius tentang nasab dan wali.

والله أعلم بالصواب

Sekian terima kasih


Tahun Soalan : 2026
Jumlah Pelawat : 19

message user image